Anchor & Return

Docentenhandleiding

← Terug naar overzicht

Over dit lesprogramma

Dit lesprogramma is ontwikkeld door Anchor & Return en gaat over het herkennen van, reageren op en herstellen van dwingende systemen: cults, manipulatieve groepen en online communities die werken met groepsdruk en hiërarchie.

Het programma bestaat uit 3 lessen met elk een presentatie en een werkblad. Het is bedoeld voor jongeren vanaf 16 jaar en kan ingezet worden bij vakken als maatschappijleer, mentorles, burgerschapsonderwijs of zorg & welzijn.

Technische instructies

Hoe gebruik je het?

  1. Download de hele map lesprogramma-anchor-return (inclusief de map assets).
  2. Open index.html in een browser om het overzicht te zien.
  3. Klik op een les om de presentatie te starten.
  4. Navigeer met de pijltjestoetsen, spatiebalk, of de knoppen onderaan.
  5. Klik op "Werkblad" om het werkblad te openen. Leerlingen kunnen dit digitaal invullen of printen.
Tip: Als je de lessen op een smartboard of beamer toont, gebruik dan de pijltjestoetsen om door de slides te navigeren. Leerlingen kunnen de bestanden op hun eigen laptop/Chromebook openen om het werkblad in te vullen.

Video's toevoegen

Elke les heeft een video-placeholder. Je kunt op twee manieren video's toevoegen:

  1. Extern tonen: Pauzeer bij de video-slide en speel de video af via YouTube, Vimeo of een lokaal bestand.
  2. Inbouwen: Vervang de video-placeholder in de HTML door een <video> of <iframe> tag.

Lesplannen

Les 1: Rode Vlaggen Herkennen

Geschatte duur: 45-50 minuten
OnderdeelInhoudWerkvorm
OpeningIntroductie + leerdoelenKlassikaal
TheorieWat is een cult? Cult vs. sekte. Gaslighting.Presentatie + discussie
VideoVideo over manipulatietechniekenKlassikaal kijken
De 6 rode vlaggenIsolatie, wij/zij, onvrijheid, love bombing, schuld, hiërarchiePresentatie
Online groepenPlatforms en online rode vlaggenDiscussie
ScenarioRode vlaggen herkennen in een voorbeeldTweetallen
BITE-modelKort overzicht van het modelPresentatie
Werkblad4 opdrachten: begrippen, checklist, scenario, reflectieIndividueel

Les 2: Hoe Bewapen Je Je?

Geschatte duur: 45-50 minuten
OnderdeelInhoudWerkvorm
TerugblikSamenvatting les 1Klassikaal
Waarom moeilijk?Hersenen, sociale druk, slimme manipulatorsPresentatie
Grenzen stellenWat is een grens? Met en zonder grenzen.Presentatie + voorbeelden
Grijze RotsGrey Rock-methode uitgelegdPresentatie
VideoAssertief communicerenKlassikaal kijken
DEAR MANGestructureerd assertief communicerenPresentatie + oefening
Tactieken herkennen6 veelvoorkomende tactieken + hoe te reagerenDiscussie
Online tipsScreenshot, block, meld, praatPresentatie
Rollenspel2 scenario's oefenen in tweetallenTweetallen
Werkblad4 opdrachten: technieken, scenario's, reflectie, grenzenIndividueel

Les 3: Aan Jezelf Werken

Geschatte duur: 45-50 minuten
OnderdeelInhoudWerkvorm
TerugblikSamenvatting les 1 en 2Klassikaal
Vatbaarheid6 redenen waarom mensen vatbaar zijnPresentatie
TraumaWat is trauma? Voorbeelden en herkenning.Presentatie
VideoTrauma en veerkrachtKlassikaal kijken
Box BreathingInteractieve ademhalingsoefeningKlassikaal oefenen
5-4-3-2-1 GroundingGrounding-oefeningKlassikaal oefenen
Aan jezelf werkenZelfkennis, zelfzorg, hulp vragenPresentatie
TherapievormenCGT, EMDR, gesprekstherapie, lichaamswerkPresentatie
HulplijnenKindertelefoon, 113, huisarts, FIERPresentatie
Werkblad4 opdrachten: zelfkennis, ademhaling, grounding, persoonlijk planIndividueel
Let op: Les 3 raakt aan gevoelige onderwerpen als trauma, mishandeling en zelfmoordpreventie. Zorg dat je als docent weet waar leerlingen terechtkunnen als het onderwerp hen raakt. Heb de hulplijnen (slide 11) paraat en maak vooraf een inschatting of er leerlingen zijn voor wie dit onderwerp extra beladen kan zijn.

Leerdoelen

Na het volgen van alle drie de lessen kan de leerling:

  1. Uitleggen wat een cult, sekte en dwingende groep is
  2. Minimaal 4 rode vlaggen benoemen van manipulatieve groepen
  3. Gaslighting en andere manipulatietactieken herkennen
  4. Het BITE-model toepassen op een casestudy
  5. Minimaal 2 communicatietechnieken toepassen (grenzen stellen, grijze rots, DEAR MAN)
  6. Assertief reageren op manipulatiepogingen
  7. Factoren benoemen die vatbaarheid vergroten
  8. Zelfregulatie-oefeningen uitvoeren (ademhaling, grounding)
  9. Beschikbare hulpbronnen benoemen

Antwoordmodel werkbladen

Werkblad Les 1 - Opdracht 2 (Rode vlaggen checklist)

De rode vlaggen zijn:

Geen rode vlaggen: vriendengroep die graag samen dingen doet, sportclub met strenge trainer, mentor die aanmoedigt om ook met anderen te praten, vriendengroep waar iedereen welkom is.

Differentiatie

← Terug naar overzicht